ಭಾರತ - ಯುಎಸ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಮುಂದುವರಿದ ಮಾತುಕತೆಗಳು

ಯುಎಸ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮೈಕ್ ಪೊಂಪಿಯೊ ಅವರ ದೆಹಲಿ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಯು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಸುಂಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ, ಇರಾನ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಯುಎಸ್ ಆದ್ಯತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಭಾರತೀಯ ಟೆಕೀಗಳಿಗೆ ಎಚ್ 1 ಬಿ ವೀಸಾ, ವೆನೆಜುವೆಲಾದೊಂದಿಗೆ ಇಂಧನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಖರೀದಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರ ನೇರ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

ಜಪಾನ್‌ನ ಒಸಾಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿ -20 ಸಭೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಡುವೆ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಜೆಎಐ (ಜಪಾನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಇಂಡಿಯಾ) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನಡುವೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀ ಪೊಂಪಿಯೊ ಅವರ ಭಾರತ ಭೇಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಜಿ -20 ಭೇಟಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಪ್ರಧಾನಿಯವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಈ ಭೇಟಿ ಕೂಡ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಮೋದಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾದ ಬಳಿಕ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಯುಎಸ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇರಾನ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಿಲುವನ್ನು ಭಾರತ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಫಘಾನ್ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ತಾಲಿಬಾನ್ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದೆ ಎಂದು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೊಂಪಿಯೊ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ರಫ್ತುಗಾಗಿ ಜಿಎಸ್ಪಿ (ಸಾಮಾನ್ಯೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳು) ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಭಾರತ ಎತ್ತಿತು; ಯುಎಸ್ ರಫ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಸುಂಕದ ವಿಷಯವನ್ನು ಯುಎಸ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಚ್ 1 ಬಿ ವೀಸಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾಪ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಳಿವು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ನೀತಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬದ್ಧರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ, ಯುಎಸ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ.

ಇದು ಇಬ್ಬರು ಮಂತ್ರಿಗಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಭೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ; ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢ ವಾಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ (ಜೆಎಐ), ಚತುರ್ಭುಜ (ಕ್ಯೂಎಎಡಿ) ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂಡೋ-ಯುಎಸ್ ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಪೋಷಿಸಿರುವ ಇಂಡೋ-ಯುಎಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಅದು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಇರಾನ್ ನೀತಿಯು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎಸ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಿಂದ ತೈಲವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ನಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಅಂತೆಯೇ, ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಎಸ್ -400 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವಾಗ, ಯುಎಸ್ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲುದಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿದೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಸುಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಯುಎಸ್ ರಫ್ತಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವಾಗ ಭಾರತ ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಒಸಾಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ನಡುವಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿವೆ.

ಬರಹ: ಚಿಂತಾಮಣಿ ಮಹಾಪಾತ್ರ,ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಸೆಂಟರ್, ಜೆಎಎನ್ಯು