ಮೋದಿ - ಕ್ಷಿ ಸಭೆ - ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಭಾಗಿದಾರಿಕೆಯ ಪುನರುಚ್ಛರ

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮಾಮಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ‘ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ’ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಏಷ್ಯಾದ "ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ" ದೇಶಗಳ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ 2 ನೇ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಷಯಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥಗಳು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಕುರಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ದಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಸ್ಥಿರತೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕಗಳಂತಹ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಾಮಲ್ಲಾಪುರಂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಚೀನಾದ 'ವರಿಷ್ಠ' ನಾಯಕರ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವ ರಾಜವಂಶವು ಚೀನಾದ ದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಚೀನಾ ನಾಯಕನಿಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು. ಬೀಜಿಂಗ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಏಷ್ಯನ್ ನಾಗರೀಕತೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೂ - 2017 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಅನುಕರಣೆ ಶೃಂಗಗಳಂತೆ - ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿವೆ.

ಕಾಳಜಿಯ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರರ ಸ್ಥಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಎತ್ತಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಜಯ್ ಗೋಖಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಪಥ ಭದ್ರತಾ ಸಂವಾದವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎತ್ತರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಬಹು ಧ್ರುವೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಿವೆ.

ಕಾಳಜಿಯ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರರ ಸ್ಥಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎತ್ತಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಜಯ್ ಗೋಖಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಪಥ ಭದ್ರತಾ ಸಂವಾದವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎತ್ತರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಬಹು ಧ್ರುವೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಿವೆ.

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾಮಲ್ಲಾಪುರಂ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಐದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ತಾಲಿಬಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಅಫಘಾನ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಉಪ-ಪ್ರಧಾನಿ ಹೂ ಚುನ್ಹುವಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 65 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊರತೆಯು ಬೀಜಿಂಗ್ ಪರವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ತಾರತಮ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಪರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆಯು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.

ಜನರಿಂದ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ವಾಂಗ್ ಯಿ ಅವರ ನವದೆಹಲಿ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಯುವ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಥಿಂಕ್-ಟ್ಯಾಂಕ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಚೀನೀ ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ “ಹತ್ತು ಸ್ತಂಭ” ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಎಸ್ ಜೈಶಂಕರ್ ಈ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದವರು ಸಹ ಇವುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಇ-ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು.

ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಭೆಯು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಫುಜಿಯಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಹೋದರಿ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಲ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಕಡಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಕಾಡೆಮಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಭೆಗಳು ಯಾವುದೇ ದೃಢ ವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಅವರು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಗಾಢ ವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ‘ವುಹಾನ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್’ ಮತ್ತು ‘ಚೆನ್ನೈ ಕನೆಕ್ಟ್’ ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಿದರು. 3 ನೇ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಚೀನಾ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬರಹ: ಪ್ರೋ. ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಕೊಂಡಪಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಜೆಎನ್ಯು