ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಜತೆ ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಣೆ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್-ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಮುಸೈದ್ ಬಿನ್-ಐಬಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ರಾಜ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್-ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಸೌದಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಯುಎನ್‌ಜಿಎದ 74 ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಯುಎಸ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ರಿಯಾದ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ (ಜೆ & ಕೆ) ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ ತನ್ನ ಸಂವಿಧಾನದ 370 ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತದ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಖಾನ್ ಅವರ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಭೇಟಿಯು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಖಾನ್ ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೆಂದರೆ ಭಾರತದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೌದಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು.

ದೋವಲ್ ಅವರ ಭೇಟಿಯು ಭಾರತ ಸೌದಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕೂಡ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಕೈಕ್ ಮತ್ತು ಖುರೈಸ್ನಲ್ಲಿನ ಅರಾಮ್ಕೊದ ಎರಡು ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಯೆಮನ್‌ನ ಹೌತಿ ಮಿಲಿಷಿಯಾಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ (ಐಸಿಸ್) ಸಹ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಎರಡೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಉಗ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ರಿಯಾದ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೌದಿ ನಾಯಕತ್ವವು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ನಿಕಟ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ.

2019 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಬಿನ್-ಸಲ್ಮಾನ್ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹೊರಡಿಸಿದ ಜಂಟಿ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡುವ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ವರ್ಷದ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪುಲ್ವಾಮಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಉರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಕೋಟ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತೀಕಾರದ ನಂತರ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಜೆ & ಕೆ ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನವದೆಹಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ದೇಶವನ್ನು ತರುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 370 ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಎನ್ಎಸ್ಎ ದೋವಲ್ ಅವರ ಸೌದಿ ಭೇಟಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (ಎಫ್ಎಟಿಎಫ್) ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ನಿರಂತರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ 2018 ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ತನ್ನ ‘ಬೂದು-ಪಟ್ಟಿಗೆ’ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್‌ನ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ (ಎಪಿಜಿ) ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಇನ್ನೂ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನುಯ ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಬೆಂಬಲವು ಇಂಡೋ-ಸೌದಿ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 2016 ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ರಿಯಾದ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಗ್ರಹದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಿವೆ.


ಲೇಖನ : ಡಾ. ಮಹಮ್ಮದ್ ಮುದಾಸಿರ್ ಕಮರ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ವಿಶ‍್ಲೇಷಕರು