ಕರ್ತಾರ್ ಪುರದ ಮಹತ್ವ

ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಿಖ್ಖರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ತಾರ್ಪುರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಅಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಗುರುನಾನಕ್ ಗುರೂಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಮತ್ತು ನಿಧನರಾದ ರಾವಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಕರ್ತಾರ್ಪುರ ಗುರುದ್ವಾರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದಿಂದಲೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ತೆರೆಯುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಅಪಾರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಕಡೆಯ ಗುರುದಾಸ್‌ಪುರದ ಡೇರಾ ಬಾಬಾ ನಾನಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಸಮಗ್ರ ಚೆಕ್-ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ದರ್ಬಾರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಈಗ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಹೇಳಿದರು. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಡಾ.ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಹರ್ಸಿಮ್ರತ್ ಕೌರ್ ಬಾದಲ್ ಮತ್ತು ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಿಯೋಗ ದರ್ಬಾರ್ ಸಾಹೀಬಿಗೆ ಬಂದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ‘ಜಾಥಾ’ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ 550 ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವು ಅವರ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಜೀವನದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ, ನಿಜವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡಿದರು. ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಕಲಿತ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ-ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಮನೆಯವರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಸಮುದಾಯವು ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಬಡವರು, ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು. ಸಂದೇಶದ ತಿರುಳು ಪ್ರಪಂಚದ ದೃಢೀಕರಣವಾಗಿತ್ತು, ಇವು ದೈವಿಕ ಉದ್ದೇಶದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯನ ಹಾದಿಯು ಈ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಲ್ಮಶಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು ಮಾನವನ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ನಿರಾಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನೋಡಲಾಯಿತು; ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸದ್ಗುಣಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸರಳ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕೀರ್ತ್ ಕರೋ - ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ; ನಾಮ್ ಜಪೋ- ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಎನ್ನುವುದಾಗಿದೆ.
ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗುರು ನಾನಕ್ ಅವರ ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶಾಲೆ, ಸಂಗತ್ ಮತ್ತು ಪಂಗತ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಧರ್ಮಶಾಲೆಯು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಮುದಾಯವು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು; ಈ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಗುರುವಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ದೈವಿಕ ಸಂದೇಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಶಾಲ್, ನಂತರ ಗುರುದ್ವಾರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥ ಹಿಡಿತದಿಂದ ದೂರವಿರಿ, ಮನೆಯವರಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು.
ಸ್ತುತಿಗೀತೆ ಅಥವಾ ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಗಾಯನವನ್ನು ಕೇಳಲು ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಭೆಯನ್ನು ಸಂಗತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸಂಗತ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು - ಸಹೋದರತ್ವ ಅಥವಾ ಭ್ರಾತೃತ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಸಂಗತ್ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮುದಾಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದವರಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿತು. ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆರೆತುಹೋದರು. ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ ಸಂದೇಶದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯು ಪಂಗತ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲಕ ಬಂದಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಬಡವರು ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಲಂಗರ್ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದು ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಲಂಗರ್ ಸೇವಾ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸೇವೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸಹ ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯವು ಇಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭವು ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ ಮನುಷ್ಯನ ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಏಕತೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲು ಒಂದು ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನ : ನವತೇಜ್ ಶರ್ಮ, ದ ಬುಕ್ ನಾನಕ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕರು, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಯಭಾರಿ.