ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಣ್ಣು’

ಭಾತವು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬುಧವಾರ ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ‘ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು’ ಅನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಇಸ್ರೋದ ಧ್ರುವ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ-ಸಿ 47 ತನ್ನ 49ನೇ ಹಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದು ಭಾರತದ 3ನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಸುಧಾರಿತ ಅರ್ಥ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆಯಾದ ಕೇವಲ 17 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಧ್ರುವೀಯ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಇಸ್ರೋ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಗರೀಕ ಉಪಗ್ರಹ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ-ಸಿ 47 ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವು ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಆರು ಸ್ಟ್ರಾಪ್-ಆನ್ ಬೂಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಾಕೆಟ್ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎನ್ಎಸ್ಐಎಲ್) ಜೊತೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಯುಎಸ್ ಗ್ರಾಹಕರ 13 ನ್ಯಾನೊ ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಗಿಸಿತು. ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಅನ್ನು ಅದರ ಯೋಜಿತ ಕಕ್ಷೆಗೆ 509 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ ನ್ಯಾನೊ ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಇಸ್ರೋ 2005ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -1 ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -2 ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಉಡಾವಣೆ ಆಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -2 ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಉಡಾವಣೆಗಳು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲೆಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವುಗಳಾಗಿವೆ. 1,625 ಕಿಲೋ ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಿರುವ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ತನ್ನ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಎಂಟರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕುಬುದ್ಧಿಯ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಂತಹ ಅನೇಕ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ಡೇಟಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್, ಸುಧಾರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪವರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ನಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ.

ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಭೂಮಿಯ ಅವಲೋಕನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 9ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಕಾರ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂರನೇ-ತಲೆಮಾರಿನ ಹೈ-ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ‘ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್’ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಗಡಿಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. 25 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ನೆಲದ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಯುಎಸ್ ಕಂಪನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಾರ್ ಒಡೆತನದ ವರ್ಲ್ಡ್ ವ್ಯೂ -3 ಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 31 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾದ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಕನಿಷ್ಠ 500 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 25 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -2 ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಉಪಗ್ರಹಗಳು - 2 ಸಿ, 2 ಡಿ, 2 ಇ ಮತ್ತು 2 ಎಫ್ - 65 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿದ್ದವು.

13 ನ್ಯಾನೊ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಮೆಶ್‌ಬೆಡ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಕೂಡ ಇದೆ, ಇದರ ಉದ್ದೇಶವು ಸಂವಹನ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಡೆಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 12 ಫ್ಲೋಕ್ -4 ಪಿ ನ್ಯಾನೊ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಇಸ್ರೋ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಟೋಸ್ಯಾಟ್ ಸರಣಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ನಿಂದ ಬರುವ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್, ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ಕರಾವಳಿ ಭೂ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ, ರಸ್ತೆ ಜಾಲಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನೀರಿನ ಗ್ರಿಡ್ ಅಥವಾ ವಿತರಣೆ, ಭೂ ಬಳಕೆ ನಕ್ಷೆಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತಿತರ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂತಾಗಿವೆ.

ಕಾರ್ಟೊಸ್ಯಾಟ್ -3 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮದ ನಿಕಟ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಆಯಾಮಗಳಿಗೂ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಸ್ರೋ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12ರಿಂದ 18 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಸ್ರೋ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ 36 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 27 ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಬುಧವಾರ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಯಶಸ್ಸು ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ರಾಕೆಟ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ, ಇದು ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರ್ಕ್‌ಹಾರ್ಸ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಡೆಸಿರುವ 49 ಉಡಾವಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ರಾಕೆಟ್ ವೈಫಲ್ಯ ಕಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಸಲ. ಅದರ ಮೊದಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾರಾಟವು 1993ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿಕ 2017ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ವಿಮಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಟಿತು ಆದರೆ ಐಆರ್ ಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ -1 ಹೆಚ್ ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ-ಸಿ 39ರ ಶಾಖವು ಗುರಾಣಿ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ತೆರೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರಯಾನ್ -1, ಚಂದ್ರನ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ ಟು ಮಾರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಸ್ರೋ ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸನ್ನದ್ದವಾಗಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ 75ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯನನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಕಡಿಮೆ-ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಿರುವ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಹೊಸ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶಾಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.

ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್: ಬಿಮಾನ್ ಬಸು, ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ನಿರೂಪಕ