ಜೆಸಿಪಿಒಎಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮ

ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಇರಾನಿನ ಜನರಲ್ ಕಾಸೆಮ್ ಸೊಲೈಮಾನಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕದ ಸರಣಿ ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ತಾನು ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ ರಹಿತ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ (ಎನ್‌ಪಿಟಿ) ದೂರ ಸರಿಯುವ ಇಂಗಿತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಜನರಲ್ ಸೊಲೈಮಾನಿ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆ ಇದಾಗಿದ್ದು ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿಯೂ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಬಹುದು. ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಂಟಿ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆ (ಜೆಸಿಪಿಒಎ) ಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಎನ್‌ಪಿಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಗಳ ಗುಂಪು ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಡಿಆರ್‌ಎಂ) ಅನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಎನ್‌ಪಿಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ನಿಲುವನ್ನು ಇರಾನ್‌ನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಗಳ ಗುಂಪು ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಡಿಆರ್‌ಎಂ) ಅನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಎನ್‌ಪಿಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಇರಾನ್‌ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಯುಎಸ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಡಿಆರ್‌ಎಂ ಅನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಯುಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದರಿಂದ ಇರಾನ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಯುಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕ ವಿಧಿಸಿರುವ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಇರಾನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರಿ ದೇಶೀಯ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೇಶೀಯ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇರಾನಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಇರಾನ್ ಈಡೇರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಎಇಎ) ಯ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮೇ 8, 2018 ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಜೆಸಿಪಿಒಎಯಿಂದ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಇರಾನ್ ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಇರಾನ್ ಮೇ 8, 2019 ರಂದು ಜೆಸಿಪಿಒಎಗೆ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಜೆಸಿಪಿಒಎಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಇರಾನಿನ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು, ಇರಾನ್ ಅದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು ಇರಾನ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ವೇಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೆಸಿಪಿಒಎಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಇರಾನ್ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿನ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂತಹ ಭಯಗಳು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಈಗಾಗಲೇ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಇರಾನಿನ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ ನಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರುವ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧವು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಬಹುದು.

ಇರಾನಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಜಾವದ್ ಜರೀಫ್ ಕಳೆದ ವಾರ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಡಾ.ಎಸ್.ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ನವದೆಹಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಇರಾನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮಹಮೂದ್ ವೈಜಿಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಎರಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕು

ಬರಹ: ಡಾ. ಅಸಿಫ್ ಶುಜಾ, ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋ, ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಫ್ ಸಿಂಗಾಪುರ